Stayer Yarışı dünya şampiyonasına geri dönüyor
Stayer Yarışı dünya şampiyonasına geri dönüyor
Stayer Yarışı, bisiklet pistlerinde uzun süredir görülmeyen yüksek hız ve cesaret sınavını yeniden dünya sahnesine taşıyacak. Motorların arkasında saatte 100 kilometreye varan hızlarla ilerleyen bu özel disiplin, 30 yılı aşkın aranın ardından 2027 Dünya Pist Şampiyonası’nda yeniden yer alacak.
Altı bisikletçinin motosikletlerin oluşturduğu hava koridoruna tutunarak yarıştığı stayer müsabakası, son olarak 1994 yılında Palermo’da düzenlenen dünya şampiyonasında programa dahil edilmişti. Disiplin, 2027’de Fransa’nın Paris kentinde gerçekleştirilecek şampiyonada geri dönecek.
Karar, Uluslararası Bisiklet Birliği’nin bu haftanın başında yayımladığı ve 2027 sezonuna ilişkin birçok başlığın yer aldığı açıklamanın sonunda duyuruldu. Gelişme, stayer camiasında da büyük bir sürpriz etkisi yarattı.
1994 Dünya Şampiyonası’nda yarışan ve dört kez Britanya stayer şampiyonu olan Paul Curran, kararın kendisi için tamamen beklenmedik olduğunu söyledi: “Bir anda ortaya çıktı. Hiçbir şey beklemiyordum. Bununla ilgili hiçbir söylenti bile yoktu.”
Britanya’daki yarışların organizatörlerinden ve stayer dünyasının deneyimli isimlerinden Graham Bristow ise haberi ilk duyduğunda bunun bir şaka olduğunu düşündüğünü belirtti. Bristow, “Bunun gerçekleşmesinden elbette çok memnunum. Sadece yeniden programa alınması için bu kadar uzun süre beklenmemiş olmasını isterdim. Son 30 yıldır herkes bana bu disiplinin öldüğünü söylüyordu” dedi.
19. yüzyılın sonlarına uzanan stayer yarışları, yaygın olarak düzenlenen dernili yarışlardan oldukça farklı bir yapıya sahip. Motor sürücüleri, daha geniş bir hava koridoru oluşturmak için ayakta sürüş yapıyor. Yarışta kullanılan büyük motosikletlerin arka bölümünde, bisikletçinin yaklaşmasını sağlayan bir silindir bulunuyor. Bisikletlerde ise 24 inçlik daha küçük bir ön tekerlek ve ters çevrilmiş maşa kolları kullanılıyor.
Özel ekipman gerektirdiği için stayer yarışları geniş bir uygulama alanına sahip değil. Buna rağmen disiplin, özellikle Almanya, Belçika, Hollanda ve Fransa başta olmak üzere Avrupa kıtasında varlığını koruyor.
Bu yıl İtalya’da düzenlenen Avrupa Pist Stayer Şampiyonası’nda erkekler ve kadınlarda Almanya’dan sporcular zafere ulaştı. Erkekler finali 40 dakika, kadınlar finali ise 30 dakika sürdü. Dünya şampiyonasında da benzer bir yarış süresinin uygulanması bekleniyor.
Stayer yarışlarında bisikletçiler, yüksek hızda ilerleyen motosikletlerin arkasında hava koridoru arıyor.
Eski Britanya dernili yarış şampiyonu Dannie Watkinson, yakın zamanda düzenlenen Avrupa Şampiyonası’nda altıncı oldu. Bu yarış, kadınlar kategorisinde şampiyona tarihindeki ilk final olarak kayıtlara geçti.
Watkinson, dünya şampiyonasında stayer yarışına katılma arzusunu şu sözlerle anlattı: “Dünya Şampiyonası’nda stayer olarak yarışmayı kesinlikle çok isterim. Bu harika bir deneyim olur. Bu disiplinin ayrı bir etkinlik olarak değil, dünya şampiyonasının ana programına eklenmesi bence çok etkileyici.”
Britanyalı sporcu, yarışın genel kamuoyunun stayer hakkındaki bilgisini de artıracağını düşünüyor.
2012’den bu yana stayer yarışlarında mücadele eden ve iki kez Britanya dernili yarış şampiyonluğu yaşayan Matt Gittings de gelecek yılki dünya şampiyonasını hedefliyor. Kararı “tahmin edemeyeceği bir gelişme” olarak nitelendiren Gittings, stayer yarışını “çok özgün ve çılgın bir disiplin” diye tanımladı.
Gittings’in stayer bisikletiyle ulaştığı en yüksek hız, Almanya’daki 400 metrelik açık pistte saatte 111 kilometre oldu. Büyük açık pistlerde ortalama hızın genellikle saatte 75 kilometre civarında seyrettiğini belirten sporcu, dünya şampiyonasının düzenleneceği 250 metrelik kapalı pistte bu değerin saatte 65 ila 70 kilometre arasında olacağını ifade etti.
Stayer disiplininde hız kadar özel bisikletler ve ağır motosikletler de yarışın belirleyici unsurları arasında.
Yüksek hızlar ve büyük, ağır motosikletler, disiplinin güvenliği konusunda bazı soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. Adını açıklamak istemeyen uluslararası bir pist antrenörü, stayer yarışının dünya şampiyonası programına alınmasını “felakete davetiye çıkarabilecek bir düzenleme” olarak değerlendirdi.
Antrenör, dünya şampiyonluğu için gökkuşağı mayosunun yarışılacak olmasının sporcuları normalde almayacakları riskleri almaya itebileceğini söyledi.
Disiplinin erişilebilirliği de tartışma konusu. Stayer yarışları için özel olarak uyarlanmış bisikletlere ihtiyaç duyuluyor. Dernili yarışlarda ise standart grup bisikletleri kullanılabiliyor.
Gittings’e göre stayer yarışının tercih edilmesinin temel nedeni, daha gösterişli bir yapıya sahip olması. “Daha fazla gürültü var, motosikletler daha büyük, hız daha yüksek ve bu disiplin geçmişte dünya şampiyonalarının parçasıydı. Uluslararası Bisiklet Birliği’nin stayer yarışını dernili yarışlara tercih etmesinin nedeni bence bu” dedi.
Uluslararası Bisiklet Birliği henüz stayer yarışının elemelerine ilişkin ayrıntıları açıklamadı. Finaller, gelecek yılki “Süper Dünya Şampiyonası” kapsamında pist yarışlarının yapılacağı 26-30 Ağustos tarihleri arasındaki bir günde düzenlenecek.
Geri sayım başlarken, izleyicileri nasıl bir yarışın beklediğini ise Curran’ın sözleri özetliyor: “Bir lunapark aracına binmek gibi. Hayatımda sürdüğüm en zor bisiklet türüydü ama aynı zamanda bisiklet üzerinde yaşadığım en heyecan verici ve eğlenceli deneyimdi. Gerçekte yapmamanız gereken hızlarda sarsılarak ilerliyorsunuz. Bana her zaman biraz yaramazca gelmişti.”
